Đấu ATS đúng cách giúp hệ thống chuyển nguồn an toàn, không bị hai nguồn đóng cùng lúc và dễ bảo trì. Bài này hướng dẫn cách bố trí cho hai trường hợp phổ biến: điện 1 pha dùng ATS 2P và điện 3 pha dùng ATS 4P. Hãy luôn đối chiếu với sơ đồ in trên thân ATS vì ký hiệu cổng mỗi hãng có thể khác nhau.
Thiết bị cần chuẩn bị
- ATS đúng số cực và dòng định mức, ví dụ ATS FANHEY 100A 2P cho nhà 1 pha hoặc ATS FanHey 100A FHG-100/4P cho hệ 3 pha.
- Aptomat cho từng nguồn: một CB cho điện lưới, một CB cho máy phát hoặc ngõ ra inverter, chọn cùng cấp dòng với ATS hoặc nhỏ hơn theo tải. Ví dụ CB Chint 2P 63A.
- Tủ điện đủ chỗ lắp ATS và các CB, như tủ điện chống nước 36 way nếu lắp ngoài trời.
- Dây điện đúng tiết diện, đầu cos, thanh ray DIN, tua vít lực, đồng hồ đo điện.
Sơ đồ đấu ATS 2P cho điện 1 pha
Thứ tự từ nguồn tới tải như sau:
| Vị trí | Thiết bị | Ghi chú |
|---|---|---|
| Nguồn 1 | Điện lưới → CB 2P → cổng nguồn 1 của ATS | Thường là nguồn ưu tiên |
| Nguồn 2 | Máy phát hoặc ngõ ra AC của inverter → CB 2P → cổng nguồn 2 của ATS | Nguồn dự phòng |
| Ngõ ra | Cổng tải của ATS → CB nhánh → các tải trong nhà | Có thể qua tủ phân phối |
- Lắp ATS và các CB lên thanh ray, chừa khoảng trống tản nhiệt.
- Đấu dây pha (L) và trung tính (N) của điện lưới vào CB nguồn 1, sau đó từ CB vào đúng cổng nguồn 1 của ATS. Giữ đúng thứ tự L và N ở cả hai nguồn.
- Đấu máy phát/inverter tương tự vào CB nguồn 2 rồi vào cổng nguồn 2.
- Đấu ngõ ra của ATS tới CB tổng của các tải.
- Siết chặt tất cả ốc, kiểm tra lại bằng mắt và đồng hồ đo trước khi đóng điện.
Sơ đồ đấu ATS 4P cho điện 3 pha
Nguyên tắc giống ATS 2P nhưng mỗi nguồn có 4 dây: L1, L2, L3 và N. Điểm quan trọng nhất là giữ đúng thứ tự pha giống nhau giữa hai nguồn. Nếu thứ tự pha của máy phát khác điện lưới, động cơ 3 pha sẽ quay ngược chiều khi chuyển nguồn. Các mẫu như ATS 4P 125A FANHEY, ATS 3 pha 4 dây FHM-125/4P hay ATS chuyển mạch nhanh 3 pha 4P 125A đều có ký hiệu cổng rõ trên thân.
Cài đặt nguồn ưu tiên với inverter điện mặt trời
Với hệ điện mặt trời có pin lưu trữ, bạn có hai cách sử dụng:
- Ưu tiên điện lưới: đấu điện lưới vào nguồn 1, inverter vào nguồn 2. Inverter chỉ cấp điện khi mất lưới – phù hợp khi pin chủ yếu dùng để dự phòng.
- Ưu tiên inverter: đấu inverter vào nguồn 1, điện lưới vào nguồn 2. Nhà dùng điện từ pin/solar là chính, khi inverter tắt (pin cạn, lỗi) ATS tự chuyển về điện lưới.
Một số ATS cho phép chọn nguồn ưu tiên bằng công tắc hoặc cài đặt trên màn hình – đọc kỹ hướng dẫn đi kèm sản phẩm.
Kiểm tra sau khi đấu
- Đóng CB nguồn 1: tải phải có điện từ nguồn 1.
- Đóng CB nguồn 2, sau đó ngắt CB nguồn 1 để giả lập mất điện: ATS phải chuyển sang nguồn 2.
- Đóng lại CB nguồn 1: ATS chuyển về nguồn 1 (nếu đặt ưu tiên nguồn 1).
- Đo điện áp ngõ ra ở mỗi lần chuyển, kiểm tra không có tiếng kêu bất thường hay mùi khét.
Lỗi đấu sai thường gặp
- Đảo L và N giữa hai nguồn: thiết bị vẫn chạy nhưng mất an toàn khi sửa chữa, có thể làm CB chống giật tác động sai.
- Không có CB riêng cho từng nguồn: khi có chạm chập, không cô lập được nguồn để sửa.
- Dây quá nhỏ so với dòng định mức: dây nóng, chảy vỏ. Xem cách chọn tiết diện dây trong bài chọn tiết diện dây điện.
- Siết ốc không đủ lực: tiếp xúc kém gây nóng chân cực, đặc biệt ở dòng trên 60A.
Chưa chọn được ATS? Đọc bài ATS là gì và cách chọn ATS hoặc xem các mẫu ATS tại Thiên An.
