Khi nhà có hai nguồn điện (điện lưới và máy phát, hoặc điện lưới và inverter), bạn cần một thiết bị để chọn nguồn cấp cho tải và không cho hai nguồn đóng cùng lúc. Có hai lựa chọn phổ biến: cầu dao đảo chiều (còn gọi là át chuyển đổi hai nguồn, MTS – chuyển bằng tay) và ATS (chuyển tự động). Bài viết giúp bạn phân biệt và chọn đúng.
Cầu dao đảo chiều (át chuyển đổi 2 nguồn) là gì?
Đây là thiết bị có cần gạt 3 vị trí: Nguồn 1 – Tắt – Nguồn 2. Người dùng gạt tay để chọn nguồn. Cơ cấu cơ khí bảo đảm chỉ một nguồn được nối vào tải tại một thời điểm. Các mẫu dạng aptomat lắp ray DIN rất gọn như cầu dao đảo 2P 63A FANHEY, át chuyển đổi 2P 125A FANHEY hay át chuyển đổi 2 nguồn 2P 63A.
Ưu điểm: giá rẻ, cấu tạo đơn giản, bền, không cần nguồn nuôi cho mạch điều khiển, dễ sửa chữa.
Nhược điểm: phải có người gạt khi mất điện và khi có điện lại; nếu quên gạt về, nhà vẫn chạy máy phát hoặc pin.
ATS là gì?
ATS tự giám sát điện áp nguồn ưu tiên và tự chuyển sang nguồn dự phòng khi mất điện, rồi tự trả về khi có điện lại. Xem chi tiết trong bài ATS là gì và cách chọn.
Ưu điểm: tự động, không cần người trực; nhiều mẫu có bảo vệ quá áp/thấp áp, màn hình điện áp.
Nhược điểm: giá cao hơn, có mạch điện tử nên cần chọn hàng chất lượng và lắp nơi khô ráo.
Bảng so sánh nhanh
| Tiêu chí | Cầu dao đảo chiều (MTS) | ATS tự động |
|---|---|---|
| Cách chuyển nguồn | Gạt tay | Tự động khi mất/có điện |
| Cần người thao tác | Có | Không |
| Bảo vệ quá áp/thấp áp | Không | Có ở nhiều mẫu |
| Giá tham khảo tại Thiên An | Từ khoảng 80.000đ – 250.000đ | Từ khoảng 350.000đ trở lên |
| Phù hợp | Máy phát nổ tay, ít mất điện, muốn tiết kiệm | Inverter/solar, máy phát tự khởi động, nhà vắng người |
Giá trong bảng lấy theo các sản phẩm đang bán trên web tại thời điểm viết bài và có thể thay đổi.
Nên chọn loại nào?
Chọn cầu dao đảo chiều khi
- Nhà dùng máy phát nổ bằng tay: dù có ATS bạn vẫn phải ra nổ máy, nên gạt cầu dao luôn cũng không tốn thêm công.
- Khu vực ít mất điện, muốn giải pháp đơn giản, rẻ.
- Cần một thiết bị chuyển tay dự phòng để bảo trì bên cạnh ATS.
Chọn ATS khi
- Dùng inverter hybrid, điện mặt trời có pin lưu trữ và muốn chuyển nguồn liên tục mỗi ngày.
- Có máy phát tự khởi động, nhà hay vắng người, cửa hàng cần có điện ngay.
- Điện lưới chập chờn, cần tự ngắt khi điện áp quá thấp/quá cao.
Lưu ý chung
- Cả hai loại đều cần đúng số cực (2P cho 1 pha, 4P cho 3 pha) và dòng định mức không nhỏ hơn aptomat tổng.
- Tuyệt đối không dùng hai aptomat riêng lẻ để "tự chuyển nguồn": rất dễ đóng nhầm cả hai, gây chạm chập giữa điện lưới và máy phát.
- Xem cách đấu trong bài sơ đồ đấu ATS 2P và 4P; cầu dao đảo chiều đấu theo nguyên tắc tương tự.
Tham khảo các mẫu cầu dao đảo chiều và ATS tại danh mục ATS chuyển nguồn.
