Xe máy điện ngày càng phổ biến và hầu hết được sạc qua đêm tại nhà. Bộ sạc xe có công suất vài trăm watt, chạy liên tục nhiều giờ – nếu ổ cắm, dây nối hoặc vị trí sạc không đảm bảo, nguy cơ nóng chảy, chập cháy là có thật. Bài viết tổng hợp những việc nên làm để sạc xe điện an toàn.
1. Dùng ổ cắm 3 chấu có tiếp địa
Nhiều bộ sạc xe điện dùng phích 3 chấu: chấu thứ ba là tiếp địa – dẫn dòng rò xuống đất nếu vỏ bộ sạc bị rò điện. Cắm phích 3 chấu vào ổ 2 lỗ (bẻ chấu, dùng đầu chuyển không nối đất) làm mất lớp bảo vệ này.
- Nếu nhà có dây tiếp địa, lắp ổ cắm 3 chấu chuẩn tại vị trí sạc.
- Dùng đầu chuyển có dây nối đất như ổ cắm tiếp địa chuyển đổi 3 chấu 250V – 10A khi ổ hiện có chưa có chấu tiếp địa – và phải đấu dây đất của đầu chuyển vào điểm tiếp địa thật thì mới có tác dụng.
2. Có aptomat chống giật cho mạch sạc
Mạch ổ cắm dùng sạc xe nên đi qua CB chống rò (RCBO/RCCB) để ngắt ngay khi có dòng rò ra vỏ hoặc qua người. Aptomat phải đúng dòng định mức của dây – xem bài cách chọn aptomat.
3. Tránh ổ cắm kéo dài kém chất lượng
- Không cắm bộ sạc vào ổ kéo dài cuộn tròn, dây nhỏ, nhiều thiết bị khác cùng cắm.
- Không nối nhiều ổ kéo dài với nhau.
- Nếu bắt buộc phải kéo dài, dùng ổ có dây đủ tiết diện, có tiếp địa, duỗi thẳng dây.
- Sạc ở sân, nhà xe ngoài trời nên dùng ổ chống nước như ổ cắm đôi chống nước IP66 – xem bài ổ cắm chống nước ngoài trời.
4. Chọn vị trí sạc an toàn
- Thoáng khí, không che kín bộ sạc; không đặt bộ sạc lên yên, thảm, đệm.
- Xa vật dễ cháy (xăng dầu, giấy, vải) và không chắn lối thoát hiểm – không sạc ở cầu thang, lối ra vào duy nhất.
- Tránh nắng trực tiếp và nơi bị mưa hắt.
- Nhà nhiều tầng nên lắp thiết bị báo khói ở khu vực để và sạc xe.
5. Kiểm tra dây nguồn, jack sạc định kỳ
Dấu hiệu cần thay thế ngay: vỏ dây chai cứng, nứt, biến màu; jack sạc nóng bất thường, có vết cháy đen; cắm lỏng lẻo. Trên xe, các dây nguồn chính, dây pin chịu dòng lớn như dây nguồn xe điện 10mm²/6mm², dây nguồn bọc lưới bấm sẵn cos 6mm² hay dây cáp nguồn chính khi hư hỏng nên được thay bằng dây đúng tiết diện, bấm cos chắc chắn – tốt nhất nhờ kỹ thuật viên thực hiện.
6. Dùng đúng bộ sạc
Luôn dùng bộ sạc đúng điện áp và loại pin của xe (Li-ion hay LiFePO4, 48V/60V/72V). Ví dụ pin Li-ion 72V (20 cell) dùng sạc 84V như sạc pin lithium 72V 84V. Đọc thêm bài chọn sạc pin lithium đúng điện áp.
Thói quen nên tránh
- Sạc ngay khi vừa chạy xe đường dài, pin còn nóng – nên để nghỉ một lúc.
- Sạc xe bị ngập nước khi chưa được kiểm tra.
- Dùng sạc không rõ nguồn gốc, sạc của xe khác.
- Để sạc cắm điện lâu ngày khi không sử dụng.
Xem thêm phụ kiện xe điện tại Thiên An.
