Kích điện (inverter) biến đổi điện một chiều (DC) từ ắc quy, pin lithium hay pin xe máy điện thành điện xoay chiều 220V như điện lưới. Với chiếc xe máy điện có pin 48V–72V dung lượng lớn, một bộ kích điện phù hợp có thể chạy quạt, đèn, sạc điện thoại, nồi cơm khi mất điện hoặc đi cắm trại.
Sóng sin chuẩn hay sin mô phỏng?
| Loại | Đặc điểm | Thiết bị dùng được |
|---|---|---|
| Sin chuẩn (pure sine) | Dạng điện giống điện lưới | Hầu hết thiết bị: quạt, tủ lạnh, máy bơm, motor, thiết bị điện tử nhạy cảm |
| Sin mô phỏng (modified sine) | Dạng bậc thang, rẻ hơn | Đèn, sạc điện thoại, thiết bị đơn giản; motor và quạt có thể kêu, nóng hơn |
Nếu dùng cho nhiều loại thiết bị, nhất là có động cơ, nên chọn kích điện sóng sin chuẩn. Hãy xem thông số loại sóng nhà sản xuất ghi trên sản phẩm.
Bước 1: Chọn đúng điện áp đầu vào
Điện áp vào của kích điện phải khớp điện áp pin: 12V, 24V, 48V, 60V hay 72V. Ví dụ bộ kích điện 12V–72V lên 220V có nhiều phiên bản theo điện áp vào – chọn đúng phiên bản cho xe hoặc pin của bạn. Lắp nhầm điện áp có thể làm hỏng kích điện ngay lập tức.
Với pin dụng cụ chân M21 (18–21V), có loại kích điện nhỏ chuyên dụng như inverter 220V 150W dùng pin M21 để sạc laptop, chạy quạt, đèn LED.
Bước 2: Chọn công suất
- Cộng công suất các thiết bị dùng cùng lúc (W).
- Cộng thêm dự phòng khoảng 30–50%.
- Thiết bị có động cơ hoặc máy nén (tủ lạnh, máy bơm) có dòng khởi động gấp 3–5 lần công suất định mức – cần kích điện có công suất đỉnh đủ lớn.
| Thiết bị | Công suất tham khảo |
|---|---|
| Đèn LED, sạc điện thoại | 5 – 20W |
| Quạt đứng | 40 – 70W |
| Tivi | 60 – 150W |
| Nồi cơm điện | 500 – 800W |
| Ấm đun nước | 1.500 – 2.000W |
Số liệu chỉ để tham khảo; xem công suất ghi trên nhãn từng thiết bị.
Bước 3: Ước tính thời gian dùng
Năng lượng của pin (Wh) ≈ điện áp × dung lượng (Ah). Ví dụ pin xe 72V 20Ah ≈ 1.440Wh. Trừ hao hụt của kích điện (thường 10–15%) và chỉ nên dùng một phần dung lượng để còn điện cho xe chạy: chạy quạt 50W khoảng 10–15 giờ, nhưng ấm đun 1.800W chỉ vài chục phút.
Lưu ý để không hại pin xe
- Không xả pin xe quá cạn: kích điện tốt có ngắt khi điện áp pin thấp, nhưng nên tự dừng sớm để giữ điện cho xe và tăng tuổi thọ pin.
- Kiểm tra dòng xả cho phép của pin và BMS: kích điện 3.000W trên pin 72V kéo khoảng 40–45A – nhiều pin xe máy điện không được thiết kế xả liên tục mức này.
- Việc đấu thêm thiết bị vào pin xe có thể ảnh hưởng bảo hành của nhà sản xuất xe – nên tìm hiểu trước.
- Dùng dây đủ tiết diện, đầu nối chắc (ví dụ dây silicon 10AWG, chuôi sạc 10AWG nối XT90) và có cầu chì hoặc CB DC phía pin.
- Đặt kích điện nơi khô ráo, thoáng gió, không che quạt tản nhiệt.
Chỉ cần nguồn 12V trên xe?
Nếu chỉ cần cấp nguồn cho thiết bị 12V (đèn phụ, camera hành trình, còi), dùng bộ hạ áp DC-DC như bộ hạ áp 36–72V xuống 12V 15A sẽ hiệu quả hơn so với đổi lên 220V rồi lại hạ xuống.
Cần sạc lại pin sau khi dùng? Xem bài chọn sạc pin lithium đúng điện áp và sạc pin & bộ nguồn tại Thiên An.
