Pin máy khoan, máy mài chân M21 sau một thời gian sử dụng sẽ chai, giảm thời gian làm việc. Thay vì mua pin mới, nhiều người chọn tự đóng pin bằng bộ vỏ mạch có sẵn và cell lithium mới. Bài viết hướng dẫn chọn linh kiện và các bước lắp ráp cơ bản.
Cảnh báo: Cell lithium-ion có thể cháy nổ nếu chập mạch, hàn quá nhiệt hoặc ghép sai cực. Chỉ tự đóng pin khi bạn có hiểu biết cơ bản về điện, làm việc ở nơi thoáng, có vật liệu chống cháy và luôn kiểm tra kỹ cực tính.
Linh kiện cần có
- Bộ vỏ mạch M21 đúng số cell: 5 cell (5S1P), 10 cell (5S2P) hoặc 15 cell (5S3P), ví dụ vỏ mạch 10 cell 5S2P có cân bằng, vỏ mạch 15 cell 5S3P.
- Mạch BMS 5S (thường đi kèm vỏ, hoặc mua rời như mạch M21 6 MOSFET có cân bằng, mạch 5S 80A có cân bằng).
- Cell lithium-ion đúng cỡ vỏ: 18650 hoặc 21700, cùng loại, cùng lô, cùng dung lượng.
- Kẽm hàn (nickel strip) đúng khổ vỏ, như bộ kẽm hàn pin 21700 5S1P–5S3P.
- Máy hàn cell (hàn điểm), đồng hồ đo điện, băng keo cách điện, giấy cách điện.
Bước 1: Chọn cell 18650 hay 21700
| Tiêu chí | 18650 | 21700 |
|---|---|---|
| Kích thước | 18 × 65 mm | 21 × 70 mm |
| Dung lượng mỗi cell | Thấp hơn | Cao hơn ở cùng thế hệ |
| Dòng xả | Tùy loại cell | Thường cao hơn, phù hợp máy tải nặng |
| Vỏ cần dùng | Vỏ 18650, ví dụ vỏ mạch 5S3P 18650 V3 | Vỏ 21700, ví dụ vỏ mạch 21700 5S1P xả cao |
Quan trọng: chọn cell có dòng xả liên tục đủ lớn cho máy (máy mài, máy siết bu lông kéo dòng cao hơn máy bắn vít). Không trộn cell cũ – mới, khác dung lượng hoặc khác hãng trong cùng một pin.
Bước 2: Chọn mạch BMS 5S
- 5S: đúng 5 cell nối tiếp cho pin 18–21V.
- Dòng xả của mạch phải lớn hơn dòng máy kéo. Mạch nhiều MOSFET (6 FET) chịu dòng tốt hơn cho máy tải nặng.
- Có cân bằng cell: giúp các cell đều điện áp khi sạc, tăng tuổi thọ pin.
- Kiểu sạc: mạch "sạc adapter" (sạc qua lỗ cắm trên vỏ) hoặc mạch "nhận sạc zin/đế" – quyết định bạn dùng loại sạc nào.
Bước 3: Lắp ráp (tóm tắt quy trình)
- Đo điện áp từng cell: các cell nên chênh nhau rất ít (vài chục mV). Cell lệch nhiều không nên dùng chung.
- Xếp cell vào khung theo sơ đồ của vỏ: các cell trong một nhóm song song (P) cùng chiều; các nhóm nối tiếp (S) đảo chiều xen kẽ.
- Hàn kẽm bằng máy hàn điểm: không hàn thiếc trực tiếp lên cell vì nhiệt cao làm hỏng cell.
- Đấu dây cân bằng của BMS đúng thứ tự B−, B1, B2… B+ theo sơ đồ mạch. Đấu sai thứ tự dây cân bằng có thể làm hỏng mạch.
- Đo kiểm: điện áp tổng trước và sau mạch, khoảng 18–21V tùy mức sạc.
- Cách điện các mép kẽm, cố định cell, đóng vỏ.
- Sạc lần đầu có người giám sát, kiểm tra pin không nóng bất thường.
Lỗi thường gặp
- Pin cắt khi máy tải nặng: mạch BMS hoặc cell không đủ dòng xả.
- Pin sạc không vào: dây cân bằng đấu sai, hoặc dùng sai kiểu sạc so với mạch.
- Một nhóm cell tụt áp nhanh: có cell yếu, cần thay cả nhóm.
Hiểu thêm về chân pin trong bài pin chân phổ thông M21 là gì, và chọn sạc trong bài chọn sạc pin lithium. Xem vỏ, mạch pin M21 tại Thiên An.
